Shockschade toegewezen in A7-zaak: wat betekent dit voor nabestaanden?
Op 18 juni 2026 deed de Rechtbank Noord-Holland uitspraak in een zaak waarbij ik zelf de nabestaanden van een jongeman van 27 jaar mocht bijstaan. Een man reed dronken, zonder rijbewijs en met bijna 190 kilometer per uur over de A7 bij Noordbeemster. Hij verloor de controle over de auto. De twee inzittenden, twee jonge mannen, overleefden dat niet.
De rechtbank veroordeelde de bestuurder tot 36 maanden gevangenisstraf, waarvan 12 voorwaardelijk, en een rijontzegging van vier jaar. Maar naast de strafoplegging speelde er in deze zaak iets juridisch belangrijks: de rechtbank wees shockschade toe aan de ouders en stiefouder van een van de slachtoffers. En dat is niet vanzelfsprekend.
Wat is shockschade?
Shockschade is psychisch letsel dat ontstaat doordat iemand wordt geconfronteerd met een ernstig strafbaar feit of de gevolgen daarvan. Het gaat dus niet om het verdriet om het verlies zelf, dat valt onder affectieschade. Shockschade vereist een directe confrontatie die een hevige emotionele shock veroorzaakt, en aantoonbaar geestelijk letsel als gevolg daarvan.
In een eerdere blog schreef ik over de zaak van Sharleyne en de belangrijke Hoge Raad-uitspraak uit 2022 die het kader voor shockschade heeft verduidelijkt. Die uitspraak maakt duidelijk dat de confrontatie niet meer onverhoeds en onmiddellijk hoeft te zijn, maar dat gekeken wordt naar de aard van de daad, de wijze van confrontatie en de hechtheid van de relatie tussen de nabestaande en het slachtoffer. Die blog lees je hier.
Wat speelde er in de A7-zaak?
De ouders van een van de slachtoffers hoorden onverwacht dat hun zoon bij een verkeersongeval om het leven was gekomen. Kort daarna zagen zij via televisiebeelden hoe hij ter plaatse werd gereanimeerd en ter plaatse op de plaats delict, alle brokstukken en nog rokende autowrak waar hun zoon in had gezete. Toen zijn lichaam later naar huis werd gebracht in een lijkzak, werden zij opnieuw geconfronteerd met het ernstig gehavende lichaam.
Die confrontaties hebben diepe sporen nagelaten. Ouders hebben PTSS klachten oplopen.
De rechtbank oordeelde dat de vorderingen voldoende waren onderbouwd en wees de shockschade toe: € 10.000 euro voor de moeder, € 10.000 euro voor de vader, bovenop de affectieschade die zij als nabestaanden ontvangen.
Waarom is dit relevant?
Shockschade wordt niet automatisch toegewezen. Het vraagt om een goede onderbouwing: medische stukken, verklaringen en bewijsstukken over de confrontatie en een duidelijke lijn tussen wat de nabestaande heeft gezien of ervaren en het psychisch letsel dat daaruit is voortgevloeid. In deze zaak is er veel aandacht uit gegaan aan die onderbouwing. De rechtbank erkende de nabestaanden in hun leed vanwege de shock.
Wat deze zaak ook laat zien is dat de confrontatie niet ter plekke hoeft te zijn geweest. De ouders stonden niet op de A7. Zij zagen de reanimatie via televisiebeelden, kwamen later op plaats delict en werden later geconfronteerd met het lichaam. Toch erkende de rechtbank de shockschade. Dat sluit aan bij de lijn die de Hoge Raad in 2022 heeft ingezet.
Wat betekent dit als jij nabestaande bent?
Als je een dierbare hebt verloren door een ernstig strafbaar feit of je bent geconfronteerd met een ernstig strafbare feit of met de gevolgen daarvan, dan kan er mogelijk recht bestaan op shockschade. Je moet daar wel aantoonbare psychische klachten aan hebben overgehouden, maar dat kan in uitzonderlijke gevallen ook als je niet direct ter plekke was.
Het is belangrijk dat dit goed wordt bijgehouden en onderbouwd. Zoek daarvoor dus altijd tijdig een slachtofferadvocaat.
De volledige uitspraak en de gezichtspunten waar naar gekeken is door de rechtbank lees je hier: ECLI:NL:RBNHO:2026:7247.
Als slachtofferadvocaat sta ik slachtoffers en nabestaanden bij. Heb jij een vraag of wil je een gesprek met mij? Stuur gerust een berichtje.
