Deepfakes, AI & kinderen: waarom afplakken geen bescherming is

Online seksueel misbruik, afpersing, ofwel sextortion komt op grote schaal voor en lijkt steeds groter te worden.

Ook AI en deepfakes ontwikkelen zich razendsnel. Toch denken veel mensen dat het afplakken van gezichten of lichaamsdelen met stickers of emoji’s op foto’s van kinderen voldoende bescherming biedt. Dat is een hardnekkig misverstand. Afplakken beschermt niet

Een sticker op een gezicht voorkomt niet dat foto’s worden opgeslagen, gedeeld of gemanipuleerd. AI kan ontbrekende delen reconstrueren en maakt zo een ‘volledig’ beeld. Binnen seconden kan een foto met gezicht óf zelfs naakt gegenereerd worden. Elders online zijn vaak voldoende referentiebeelden beschikbaar (denk aan foto’s van school, sportdagen of verjaardagen) waarmee AI de puzzel kan leggen.

Deepfakes zijn dagelijks praktijk

Met slechts een paar foto’s van sociale media kunnen realistische, manipulatieve deepfake-beelden gemaakt worden. Minderjarigen zijn extra kwetsbaar, omdat zij zelf geen controle hebben over hun beelden. Wat eenmaal online staat, verdwijnt zelden volledig. Beelden worden opgeslagen, doorgestuurd, gemanipuleerd en gedeeld, vaak zonder dat ouders of kinderen daarvan weten.

Juridisch kader

Zoals ik eerder schreef, is het belangrijk om te weten dat de wet inmiddels duidelijke kaders stelt:

Artikel 254a Sr: Het vervaardigen of verspreiden van seksueel beeldmateriaal zonder toestemming is strafbaar. Ook als het om AI-gegenereerd materiaal gaat.
Artikel 240b Sr: Seksueel beeldmateriaal van minderjarigen is verboden, ongeacht of het beeld echt is of gegenereerd.
Artikel 248e Sr: Grooming, oftewel het online benaderen van minderjarigen met een seksueel oogmerk, ook via deepfakes of nepaccounts, is strafbaar.
Artikel 284 & 317 Sr: Het gebruiken van deepfakes om druk uit te oefenen, te chanteren of af te dwingen.
Artikel 285b Sr: Online stalking en stelselmatige intimidatie zijn strafbaar.

Civielrechtelijk kun je ook optreden, op grond van:

Portretrecht (art. 21 Auteurswet)
AVG (privacywetgeving)
Onrechtmatige daad (art. 6:162 BW)

Praktisch advies: deel bewust

Denk goed na over waarom je een foto van je kind deelt. Het is vaak goedbedoeld, maar niet zonder risico.

Wil je toch iets delen? Gebruik dan bijvoorbeeld op Instagram de functie Close Friends, waarmee je stories alleen zichtbaar maakt voor een beperkte groep. Let op: dit is geen garantie, maar het verkleint waarschijnlijk het risico.

Vraag jezelf altijd af: is dit beeld echt nodig om online te delen?

Conclusie

Digitale keuzes hebben echte gevolgen. AI en deepfakes veranderen niets aan de kern: het draait nog altijd om toestemming, integriteit en bescherming van kinderen.

Wat online staat, is moeilijk terug te halen. Daarom is mijn advies:

Denk vooruit namens je kind
Post bewust en beperk het bereik
Durf te kiezen: je kunt het altijd anders doen

Better safe than sorry!

Ben jij of iemand die je kent slachtoffer van AI-uitkleedapps of deepfake-wraakporno? Wacht niet en zoek hulp.

Neem contact met mij op voor juridisch advies. Je hoeft dit niet alleen te doen.